“ไวรัสนิปาห์” ในอินเดีย: ทำไมไทยต้องรู้ไว้
เพราะเรามีนักท่องเที่ยวเดินทางเข้า–ออกจำนวนมากและช่วงนี้อินเดียรายงานผู้ป่วย ไวรัสนิปาห์ (Nipah virus) เพิ่มขึ้น และไทยเริ่ม “ยกระดับเฝ้าระวัง” เพราะการเดินทางระหว่างประเทศคึกคัก โดยเฉพาะเที่ยวบิน/นักท่องเที่ยวจากอินเดียที่มีเข้ามาต่อเนื่อง
1) อาการช่วงแรก “เหมือนไข้หวัดใหญ่” จนแยกไม่ออก เช่น
ไข้ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อย เจ็บคอ อาเจียน อ่อนเพลีย (บางรายมีไอ/อาการทางเดินหายใจ)
แปลว่า “ดูด้วยตาเปล่า” แทบแยกไม่ได้ในช่วงแรก
จึงต้องอาศัย ประวัติเดินทาง/สัมผัสเสี่ยง เป็นตัวช่วยตัดสินใจ
2) แล้ว “ระยะอันตรายที่เข้าระบบประสาท/สมอง” เป็นอย่างไร?
ถ้าโรครุนแรงขึ้น อาจเกิด สมองอักเสบ (encephalitis) ซึ่งเป็นจุดที่อันตรายมาก โดยสัญญาณที่ควรจำคือ
เวียนศีรษะ ง่วงซึมผิดปกติ
สับสน พูดไม่รู้เรื่อง/ความรู้สึกตัวเปลี่ยน / ชัก
อาจทรุดเร็วและเข้าสู่โคม่าได้ภายใน 24–48 ชม. ในรายรุนแรง
ถ้ามี “ไข้ + ซึม/สับสน/ชัก” โดยเฉพาะคนที่เพิ่งเดินทางจากพื้นที่ระบาด → ต้องรีบพบแพทย์ทันที
3) ไวรัสนี้ติดได้อย่างไร?
นิปาห์เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน และคนสู่คนได้ โดย การติดเชื้อมักเกี่ยวข้องกับการสัมผัสใกล้ชิด เช่น
จากสัตว์สู่คน: สัมผัสสัตว์ติดเชื้อ/สิ่งแวดล้อมหรืออาหารที่ปนเปื้อน (เช่น ผลไม้/น้ำหวานจากอินทผลัมในบางพื้นที่)
คนสู่คน: สัมผัส สารคัดหลั่งของผู้ป่วย เช่น น้ำลาย เสมหะ น้ำมูก หรือสารคัดหลั่งทางเดินหายใจ/เลือด ในสถานการณ์ใกล้ชิดหรือดูแลผู้ป่วย
ดังนั้น “การไอจาม/ใกล้ชิด/ดูแลผู้ป่วยโดยไม่ป้องกัน” คือความเสี่ยงหลักที่ต้องระวัง
4) การป้องกัน
ล้างมือบ่อย ๆ และหลีกเลี่ยงเอามือจับหน้า
ถ้าไม่สบาย: ใส่หน้ากาก/ปิดปากจมูกเวลาไอจาม และหลีกเลี่ยงใกล้ชิดคนอื่น
เน้น “อาหารปลอดภัย”: ล้างผลไม้ให้สะอาด/ปอกเปลือก ไม่กินผลไม้ที่มีรอยกัดแทะ
ผู้ที่กลับจากพื้นที่เสี่ยง: สังเกตอาการตามคำแนะนำหน่วยงานสาธารณสุข (บางพื้นที่ใช้การติดตามผู้สัมผัสเสี่ยงสูงนานถึง 21 วัน)
5) การรักษา: ทำไมต้อง “รีบไปโรงพยาบาล”
ปัจจุบัน ยังไม่มียารักษาเฉพาะและไม่มีวัคซีนที่ได้รับอนุญาตใช้ทั่วไป การรักษาจึงเป็นแบบ ประคับประคองตามอาการ และดูแลภาวะแทรกซ้อน
ยิ่งพบเร็วและดูแลเร็ว โอกาสควบคุมอาการยิ่งดี
6) สถานการณ์ในไทยตอนนี้
กรมควบคุมโรคระบุว่า ประเทศไทย “ยังไม่พบผู้ป่วย” แต่มีการเฝ้าระวังใกล้ชิด และคุมเข้มการคัดกรอง/เฝ้าระวังตามด่านและระบบรายงานโรคติดต่ออันตราย
ผมจึงอยากประชาสัมพันธ์ให้พ่อแม่พี่น้องชาวบางเขนเฝ้าระวัง สังเกตุอาการทั้งตัวเองและคนใกล้ชิด “การไม่ชะล่าใจ” คือเกราะที่ดีที่สุดครับ
